Królowa country: Dolly Parton

Dolly Parton: Niezwykła Kariera

W latach 60. i 70. Dolly Rebecca Parton, wraz ze swoimi pionierskimi koleżankami Lorettą Lynn i Tammy Wynette, zrewolucjonizowały świat muzyki country dla kobiet wokalistek.

Następnie Dolly wyniosła swoją karierę jeszcze dalej, przechodząc do świata popu, pojawiając się na okładce Rolling Stone, zdobywając liczne hity pop i grając w serii hollywoodzkich filmów.🎬

Jednak po drodze straciła dużą część swojej publiczności country, do tego stopnia, że w 1997 roku rozwiązała swój fan club, który był jednym z najbardziej oddanych w muzyce country. Ale kariera Dolly i jej miłość do wiernych fanów country była daleka od zakończenia.

Od 1999 roku powróciła do muzyki swojej młodości i zaczęła odbudowywać tradycyjną bazę fanów dzięki serii krytycznie uznanych albumów bluegrassowych.

Rodzina Dolly Parton

Dolly Parton urodziła się w licznej rodzinie, jako czwarte z dwunastu dzieci, 19 stycznia 1946 roku w Locust Ridge w Tennessee. Pochodzi z głębi Appalachów, gdzie muzyka jest integralną częścią życia tych, którzy, jak Partonowie, walczą o utrzymanie.

Jej matka była śpiewaczką, która uczyła muzyki w parafii Dolly oraz ballad elżbietańskich, które jej przodkowie przywieźli do Ameryki.

Dziadek Dolly był kaznodzieją i skrzypkiem, który napisał "Singing His Praise", nagraną przez Kitty Wells.🎻

Wielu z jedenastu rodzeństwa Dolly było aktywnych muzycznie, a niektórzy przez jakiś czas występowali w rodzinnym zespole.

Zdjęcie poniżej przedstawia Dolly w 1955 roku, gdy miała zaledwie 9 lat.

Dolly Parton: jej początki

Dzieciństwo Dolly naznaczone było jej pragnieniem ucieczki od sytuacji oraz licznymi szczerymi i mało romantycznymi piosenkami, które napisała o swoich doświadczeniach i życiu w Appalachach.

Na przykład, "Coat of Many Colors" (nr 4, 1971) to bezpośrednia opowieść o traumatycznym doświadczeniu, które przeżyła w szkole, gdy koledzy z klasy wyśmiewali jej ręcznie zszywany płaszcz z łat.

Dolly była zachęcana do muzyki przez swojego wujka Billa Owensa, który podarował jej gitarę. Udało mu się załatwić jej udział w wieku dziesięciu lat w programie rozrywkowym w telewizji w najbliższym dużym mieście, Knoxville.🎸

Nashville szybko ją zauważa, a ona debiutuje na Grand Ole Opry w wieku trzynastu lat w 1959 roku. Nagrywa też singiel dla małej wytwórni z Luizjany oraz kolejny dla Mercury Records w Nashville w 1962 roku.

Parton nie zraża się brakiem sukcesów swoich pierwszych nagrań, tak że w 1964 roku pakuje walizki i wyjeżdża do Nashville zaraz po ukończeniu szkoły średniej.

Bajka Dolly Parton

Już pierwszego dnia w mieście, poznała swojego przyszłego męża, przedsiębiorcę Carla Deana, w pralni samoobsługowej.

Jej kariera muzyczna rozwija się szybko; ludzie zaczynają ją zauważać jako autorkę tekstów i kompozytorkę, zwłaszcza po tym, jak para piosenek, które napisała z Billem Owensem, stała się jednym z dziesięciu najlepszych przebojów Billa Phillipsa w 1966 roku.

Następnie nagrywa dla Monument Records Freda Fostera w latach 1965-1967, z "Dumb Blonde" - który atakuje tradycyjne kobiece stereotypy - co staje się jej pierwszym hitem w Top 40.👩🏼

Przełomowy moment w karierze Dolly nastąpił w 1967 roku w postaci telefonu z serialu telewizyjnego The Porter Wagoner Show. Wagoner, tradycyjny piosenkarz country o krzykliwym stylu, szukał zastępstwa dla swojej partnerki duetu Normy Jean.

Jako zespół, Wagoner i Dolly natychmiast stali się ulubieńcami publiczności (zdjęcie powyżej z 1967). Jej sylwetka klepsydry, skandaliczne stroje i anielski głos idealnie kontrastowały z popularnym humorem i staromodną wrażliwością country Wagonera.

RCA Records podpisało z Dolly kontrakt jako partnerką Wagonera w duecie oraz jako artystką solową. Odnosi coraz większe sukcesy w obu tych rolach i wkrótce zaczyna przyćmiewać samą gwiazdę programu.

Od My Tennessee Mountain Home do Jolene

Z perspektywy czasu, okres od początku do połowy lat 70. był najbardziej twórczym w karierze Dolly w muzyce country.

Pierwszym solowym przebojem Dolly jest jej kompozycja "Joshua" (1970-1971), prowadząca następnie do trzech kolejnych pierwszych miejsc w 1974 z słynnymi piosenkami:

• "Jolene"
• "Love Is Like a Butterfly"
• "I Will Always Love You".

Ten ostatni jest prawdziwym pożegnaniem z jej partnerem Wagonerem, co stało się dla niej boleśnie oczywiste, gdy opuściła jego program telewizyjny w tym roku.

Ponadto rok 1973 przyniósł to, co niektórzy uważają za jej album najbliższy perfekcji, My Tennessee Mountain Home. To gorzko-słodkie spojrzenie na życie i tradycję, którą była zdeterminowana opuścić.

Okładka (powyżej) to zdjęcie chatki, w której dorastała w Sevierville. Piosenki są żywym hołdem dla narodu i stylu życia, który zanika. "Chciałam być wolna", powiedziała magazynowi Rolling Stone w 1977 roku. "Miałam swoje piosenki do zaśpiewania, miałam ambicję, która płonęła we mnie. Wiedziałam, że to wyprowadzi mnie z gór. Wiedziałam, że mogę zobaczyć światy poza Smoky Mountains".

Została wybrana piosenkarką roku przez Country Music Association (CMA) w 1975 i 1976 roku.🏆

Narodziny Country Pop

Nowe życie Dolly skierowało się poza Nashville i coraz bardziej w stronę Hollywood. Jej pierwszy album po uniezależnieniu się od Wagonera to New Harvest, First Gathering z 1977 roku, który przyniósł singiel nr 11 "Light of a Clear Blue Morning".

W tym samym roku wydała album Here You Come Again, błyskotliwą i udaną próbę połączenia country i popu. CMA nazwała ją "Artystką Roku" w 1978, i wydawało się, że Dolly potrafi połączyć to, co najlepsze z obu światów.

Piosenki, Filmy i Dollywood

Kariera country Dolly stała się później trudna, choć jej nazwisko stało się powszechnie znane, a ona nieustannie pojawia się na kanałach telewizyjnych, występując w talk-show, programach specjalnych oraz w krótkim serialu pod własnym nazwiskiem w 1976 roku.

Jej kariera filmowa przeszła od błyskotliwej z komedią 9 to 5 do niezapomnianej z inną komedią. Film Rhinestone z 1984 roku próbował uczynić z Sylvestra Stallone wiarygodnego piosenkarza country.

Wśród jej muzycznych triumfów znajdują się album Trio z 1987 roku z Emmylou Harris i Lindą Ronstadt oraz współpraca z Honky Tonk Angels w 1993 roku z Lorettą Lynn i Tammy Wynette.

W 1992 roku piosenkarka Whitney Houston nagrała "I Will Always Love You" Dolly, która stała się wielkim hitem na rynku pop, częściowo dzięki umieszczeniu jej na ścieżce dźwiękowej filmu The Bodyguard.

Dolly wykazała się również zmysłem biznesowym w kilku przedsięwzięciach, w tym w parku rozrywki Dollywood na wschodzie Tennessee, niedaleko Sevierville. W 1985 roku, wraz z innymi inwestorami, otworzyła park, który stał się jedną z głównych atrakcji turystycznych południa.🎢

Dzięki Dollywood i Fundacji Dollywood, organizacji non-profit, Dolly przyczyniła się na wiele sposobów do gospodarki swojego hrabstwa oraz do programów stypendialnych dla uczniów szkół średnich z tego hrabstwa. Jej biblioteka wyobraźni, która oferuje darmową książkę co miesiąc dzieciom od urodzenia do piątego roku życia, rozdała ponad 100 milionów książek i rozszerzyła swoją działalność ze wschodniego Tennessee na miasta w całych Stanach Zjednoczonych, a także do Anglii i Australii.

Wspiera także Dolly Parton Center for Women's Services w Sevierville. Pełnowymiarowy pomnik Parton stoi teraz na trawniku przed sądem hrabstwa Sevier.

W 1996 roku Dolly nagrała Treasures, album swoich ulubionych piosenek (poza własnymi) dla nowej wytwórni z Nashville, Rising Tide Entertainment. Album odniósł sukces krytyczny, ale nie komercyjny.

W tym samym roku ona i Vince Gill zdobyli nagrodę AMC za Wydarzenie Wokalne Roku za ich duet "I Will Always Love You". Dolly, Harris i Ronstadt ponownie połączyli siły przy Trio II, a wykonanie supergrupy Neila Younga "After the Gold Rush" zdobyło nagrodę Grammy 1999 za najlepszą współpracę wokalistów country.

W 1999 roku Dolly Parton została wprowadzona do Country Music Hall of Fame, panteonu artystów muzyki country.💽

W tym samym roku Dolly zamknęła również muzyczne koło tego, co słyszała dorastając. Wydano jej pierwszy album bluegrass dla Sugar Hill, The Grass Is Blue. Został on nominowany na Album Roku przez International Bluegrass Music Association (IBMA) i zdobył nagrodę Grammy za najlepszy album bluegrass.

Następne dwa albumy bluegrass to Little Sparrow (2001) i Halos and Horns (2002).

W 2003 roku Sugar Hill wydało Just Because I'm a Woman: Songs of Dolly Parton, album hołdowy, który zawiera utwory m.in. Norah Jones, Sinead O'Connor, Alison Krauss i Shanii Twain.

Dolly Parton: Nagrody i Wyróżnienia

• 1984 : jej gwiazda na Hollywood Walk of Fame
• 2004 : nagroda Legendy Żywej za wkład w krajobraz kulturowy Stanów Zjednoczonych, przyznana przez Bibliotekę Kongresu
• 2005 : National Medal of Arts, najwyższe wyróżnienie przyznawane artystom przez rząd USA.
• 2006 : prestiżowe Kennedy Center Honors.

Wyjątkowe życie ponad 50 lat kariery Królowej Country nie może oczywiście zostać podsumowane w kilku setkach linijek. Wkrótce poświęcimy kolejne artykuły, które bardziej szczegółowo omówią konkretne okresy jej życia.